▪ اوایل قرن نوزدهم در انگلستان
یکی از بازی‌هائی که در اوایل قرن نوزدهم در انگلستان رواج داشت بازی ”توپ در گل کاشتن“ بود که در مدارس انجام می‌شد زمین این بازی و تعداد بازیکنان مشخص و معین بود و اندازه زمین در همه جا یکسان و تعداد بازیکنان در همه جا ثابت بود. در میان این بازی و سایر بازی‌های دسته‌جمعی که با توپ انجام می‌شد بالاخره دو بازی کم‌کم جوانان را به هیجان آورد و آنها را علاقمند ساخت که این دو بازی را ”راگبی“ و فوتبال نامیدند.
تا سال ۱۸۲۳ این دو بازی یعنی ”راگبی‌“ و ”فوتبال“ شرایط مقررات جداگانه‌ای نداشتند و در هر دو بازی استفاده از دست و پا مجاز بود و هر دو بازی قواعد و مقررات همگونی (البته بسته به اینکه بازی در روی چمن انجام می‌شد یا روی زمین سخت) داشت. تا اینکه در سال ۱۸۲۳، در طی یک بازی فوتبال، جوانی به نام ”ویلیام ـ وب ـ الیس“ توپی را که تا خط گل با پایش برده بود برخلاف مقررات با دست گل کرد. این سنت‌شکنی در بازی فوتبال، یادآور بازی رومی‌های باستان که توپ را با دو دست گرفته و به دروازه پرتاب می‌کردند، بود و از همین‌جا بود دو بازی ”راگبی“ و ”فوتبال“ از هم جدا شدند و بازی با توپ بدون استفاده از دست به نام ”دریبلینگ“ معروف شد و موجودیت خود را اعلام کرد. از سال ۱۸۲۳ تا سال ۱۸۵۰، به‌علت به‌وجود آمدن قوانین مختلف و مقرراتی که هنوز به‌درستی صورت جدی به‌خود نگرفته بود هنوز شباهت‌های زیادی، بین دو بازی ”راگبی“ و ”فوتبال“ وجود داشت. اما از سال ۱۸۵۰ تا ۱۸۶۰ جوانان علاقه‌مند به این دو بازی شروع به تأسیس و ایجاد باشگاه‌های جداگانه‌ای کردند و هر یک در کلوپ‌های خود، تنها به تمرینی یکی از دو بازی مورد علاقه‌شان می‌پرداختند. موج ورزش فوتبال در آن سال‌ها، دانشگاه ”کمبریج“ را هم در خود گرفت و این دانشگاه در حدود سال ۱۸۵۵ با قبول بازی فوتبال، مقررات خاصی برای این بازی وضع کرد که به ”مقررات کمبریج“ معروف شد. این مقررات در سال ۱۸۶۳ مورد تجدیدنظر و اصلاح قرار گرفت.
اما جدائی قطعی فوتبال از راگبی در تاریخ ۲۶ اکتبر سال ۱۸۶۳ اتفاق افتاد و این زمانی بود که نمایندگان هفت باشگاه فوتبال انگلیسی در شهر لندن اجتماع کردند و اتحادیه یا در واقع فدراسیون فوتبال انگلستان را به‌وجود آورند. در سال ۱۸۷۰ این اتحادیه مقررات جدیدی برای بازی فوتبال وضع کرد که با مقررات کمبریج تفاوت داشت و به ”مقررات شفیلد“ معروف شد.
با این‌حال هم در مقررات کمبریج مقررات ”شفیلد“ موارد متعددی به‌چشم می‌خورد که نشان‌دهنده تأثیر و نفوذ مستقیم بازی راگبی بر قانون‌گزاران فوتبال بود. به همین علت در این مقررات و قوانین تغییرات متعددی صورت گرفت و در سال ۱۸۷۷ مقررات یکسانی به‌وجود آمد.
در سال ۱۸۸۶ به‌دنبال تشکیل اتحادیه چهار فدراسیون انگلستان، اسکاتلند، گال (ولز) و ایرلند باز هم در قوانین تجدیدنظر به‌عمل آمد.
به این ترتیب انگلیسی‌ها که خود را در تنظیم و تدوین مقررات فوتبال، پیشتاز می‌دانستند به‌عنوان مالک‌الرقاب بازی فوتبال در سایر کشورها شروع به ترویج فوتبالی که آن را تحت ضوابط و مقررات درآورده بودند کردند در این بین ملوانان انگلیسی در رایج ساختن این بازی نقش مؤثری ایفا کردند و در سفرهای خود در هر کجا که توقف می‌کردند، درس‌هائی از این بازی به بومیان آن مناطق می‌آموختند. توسعه روزافزون فوتبال در فاصله پنجاه سال نیمه دوم قرن نوزدهم چنان بالا گرفت که در اواخر قرن اکثر کشورهای اروپائی دارای فوتبالی پیشرفته و تیم‌های مختلف شده بودند. ”فرانسه، دانمارک، هلند، بلژیک، آلمان، اتریش، سوئیس، ایتالیا و اسپانیا“ از جمله کشورهائی بودند که در سال‌های حدود ۱۹۰۰ صاحب فوتبالی قابل بحث بوده و رقیبی جدی برای انگلیسی‌ها به شمار می‌رفتند. همگانی شدن ورزش فوتبال که دیگر به‌صورت بازی ملی درآمده و با آغاز بازی‌های المپیک در سال ۱۸۹۶ در آتن می‌رفت تا شکل بین‌المللی به‌خود بگیرد ایجاب می‌کرد که یک هیئت بین‌المللی درباره قوانین و مقررات این بازی مهم که علاوه بر جنبه ورزشی می‌توانست از نظر فرهنگی هم در ایجاد حسن رابطه بین‌الملل سراسر جهان نقش مؤثری بازی کند تصمیم بگیرد. به همین علت در سال ۱۹۰۴ فدراسیون‌های فوتبال هفت کشور ”فرانسه، هلند، بلژیک، سوئیس، اسپانیا، دانمارک و سوئد“ فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) را تأسیس کردند. اما انگلیسی‌ها که اتحادیه چهارگانه فدراسیون‌های چهار کشور بریتانیائی را معتبرترین و ذی‌صلاح‌ترین مرجع تصمیم‌گیری در مورد مقررات فوتبال می‌دانستند از عضویت در فیفا سرباز زدند و تا سال ۱۹۴۶ به این امتناع خود ادامه دادند اما در نهایت در سال ۱۹۴۶ عضویت فیفا را پذیرفتند. فدراسیون بین‌المللی فوتبال در سال ۱۹۳۸ در مقررات و قوانین فوتبال تجدیدنظر به‌عمل آورد و قوانین هفده‌گانه‌ای برای بازی فوتبال تصویب کرد. که تاکنون پابرجا مانده و تنها در طول زمان و بنا بر ضرورت‌های غیرقابل اجتناب تغییراتی در آنها ایجاد شده است.
با تاریخچه‌ای که خواندید می‌توان گفت بازی با توپ، ریشه‌ای چندین هزارساله در تاریخ دارد، اما این بازی با نام فوتبال و با مقرراتی مخصوص به‌خود، از سال ۱۸۶۳ متولد گردیده است. و این سالی است که مقررات ”کمبریج انحصاراً“ برای بازی فوتبال، مورد تصویب قرار گرفت. بازی فوتبال از زمان تولدش تا سال ۱۹۳۸ که قوانین هفده‌گانهٔ آن را به شکل امروزی درآورد یعنی در حدود هفتاد و پنج سال دوران تکامل را طی کرد و در این مدت تحولات زیادی در این بازی به‌وجود آمد که مهم‌ترین آنها به شرح زیر است:
● مقررات دروازه فوتبال
▪ دروازه‌ای با دو تیر عمودی!
دروازه فوتبال طبق مقررات سال ۱۸۶۳ از دو تیر عمودی با عرض ۵۷/۴ متر بدون تیر افقی تشکیل می‌شد. در سال ۱۸۶۶ عرض دروازه به ۴۹/۵ متر افزایش یافت و طنابی در ارتفاع ۵/۵ متری زمین به دو تیر عمودی بسته شد و در سال ۱۸۷۵ دروازه‌ها به اندازه فعلی خود یعنی ۳۲/۷ متر در ۴۴/۲ متر درآمد. اندازه‌های زمین فوتبال در سال ۱۸۶۳، ۳۵/۱۲۷متر در ۳۴/۹۱ متر تعیین شده بود که در سال ۱۸۹۹ کمی کاهش یافت و در سال ۱۹۳۸ این اندازه‌ها برای بازی‌های بین‌المللی به طول ۱۰۰ تا ۱۱۰ متر و به عرض ۶۴ تا ۷۵ متر تعیین شد. توپ فوتبال مطابق مقررات سال ۱۸۶۳ دارای محیطی بین ۶۸ تا ۷۱ سانتی‌متر و وزنی میان ۳۶۹ تا ۴۵۳ گرم بود که این وزن پس از آنکه در سال ۱۹۰۰ کمی کاهش یافت، مجدداً در سال ۱۹۳۸ به اندازه قبلی مورد تصویب قرار گرفت.
در سال ۱۸۱۷ دروازه‌بان اجازه یافت که برای گرفتن توپ از دست‌هایش استفاده کند. در سال ۱۹۰۱ به دروازه‌بانان خارج از محوطه دروازه اجازه فعالیت داده شد و در سال ۱۹۱۳، دروازه‌بان که می‌توانست تا وسط زمین یعنی تا پشت خط سانتر از دست برای گرفتن توپ استفاده کند به استفاده از دست تنها در محوطه جریمه محدود شد.
و در خارج از محوطه جریمه، مثل دیگر بازیکنان فقط حق داشتند با پا توپ را بزنند. تعداد بازیکنان هر تیم در سال ۱۸۹۹ حداکثر ۱۱ نفر تثبیت شد.
تا سال ۱۸۹۱ چند داور در وسط زمین بازی را قضاوت می‌کردند. در آن سال مقرر شد که تنها یک داور در وسط زمین حضور داشه باشد قوانین مربوط به ”آوانتاژ“ در سال ۱۹۰۳ به رسمیت شناخته شد و در سال ۱۹۱۹، داوران موظف شدند، لباسی به تن کنند که آنان را از بازیکنان مشخص سازد.
سایر مقررات و قوانین بازی فوتبال نیز از سال ۱۸۶۳ تاکنون به‌تدریج، مورد تجدید نظر قرار گرفته و اصلاح شده و یا به‌عبارتی تکامل یافته که ذکر تمامی آنها به‌علت آنکه جنبه‌های فنی و تکنیکی زیادی در آن وجود دارد، از حوصله این بحث خارج است. تنها می‌توان این نکته را یادآور شد که فوتبال ۱۴۰ ساله امروزی معجونی است از فنون، مهارت‌ها، تکنیک‌ها و زیبائی‌ها که بازیکنان خود را غرق در طراوت و قدرت و بیننده‌اش را مالامال از شور و هیجان می‌سازد.
فوتبال امروز جذاب‌ترین رشته ورزشی به شمار می‌آید و تماشاگران زیادی را در سطح جهان به‌خود اختصاص داده است.


منبع:
تاریخ، نوشته ژوزف مرسیه تهران قدیم (جعفر شهری)
انگلیسی‌ها در میان ایرانیان (نیس رایت)
تهیه و تنظیم: علی مودتمجله‌فوتبال

[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]- [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]