در قرون وسطی، توجه به بازی‌های با توپ یا گوی گرد بیشتر شد و بازی‌ها به شکل منطقه‌ای درآمد. در اغلب مناطق، دهکده‌ها در برابر هم قرار می‌گرفتند و با هم بازی می‌کردند. این بازی‌ها چیزی شبیه مسابقات معمول امروز بود که به کمک یک توپ چرمی که از (کاه پُر) می‌شد، انجام می‌گرفت و دو تیم یا دو دسته بازیکن با هم روبرو می‌شدند. هیچ نوع قاعده یا مقررات مشخصی برای این بازی‌ها وجود نداشت و تنها وجود یک گوی گرد، در همه آنها به‌عنوان اصل شناخته می‌شد.
اسم این بازی‌ها به اقتضای مکان تفاوت می‌کرد. در بعضی مناطق به آن ”سول“، در بعضی جاها ”شول“، ”ساوات“، ”مسل“ و ”بارت“ می‌گفتند. نحوه بازی به این شکل بود که دو دسته بازیکن در دو جبهه مخالف قرار می‌گرفتند. قبل از آغاز بازی، قوانین بازی با صدای بلند برای بازیکنان خوانده می‌شد و همچنین جایزه‌ای که به برنده مسابقه تعلق می‌گرفت از لحاظ نوع و ارزش اعلام می‌گردید. پس از این مراسم گوی مخصوص چرمی به هوا پرتاب می‌شد و هر یک از دو گروه سعی می‌کرد آن را تصاحب کرده و به منطقه حریف ببرد. فاصله دروازه‌های دو طرف از یکدیگر یا به‌عبارت دیگر طول و عرض بازی مشخص نبود و گاه دهانه دروازه‌های دو دهکده یا دو شهر به‌عنوان دروازه استعمال می‌شد. در چنین مواردی، در بین راه نهرها یا جویبارهای بزرگی وجود داشت و بازیکنان مجبور بودند که در میان نهرها به بازی ادامه دهند و اغلب دهها نفر برای تصاحب توپ روی سر هم می‌ریختند که این موضوع تلفات زیادی نیز در پی داشت.بعضی اوقات بازی‌ها ساعت‌ها و شاید روزها به طول می‌انجامید و عده زیادی در نیمه کار از فرط و خستگی و صدمات وارده، پشیمان شده و به شهرها و دهکده‌ها خود باز گشتند ولی سرانجام از دو گروه، آن عده که توانائی بیشتر و مقاومت فراوان‌تری داشتند، برجا می‌ماندند و توپ را به دروازه حریف یا منطقه‌ای که برای این منظور در نظر گرفته شده بود می‌رساندند و آن را در جائی که تعیین شده بود، قرار می‌دادند و جایزه مسابقه را از آن خود می‌کردند. بازی مذکور بسیار با خشونت انجام می‌شد، خطرات زیادی داشت و اتفاقات بسیاری در حین آن صورت می‌گرفت، به‌طوری‌که هیچ‌گونه امنیت و سلامتی برای بازیکنان وجود نداشت و اغلب، این بازی با دادن عده‌ای مجروح و گاه یکی دو کشته، تمام می‌شد.
به‌دلیل همین خطرات و اتفاقات ناگهانی بود که چندین بار در مناطق و شهرها و کشورهای مختلف، بازی با توپ از طرف مقامات و مسئولان، ممنوع اعلام شد و حتی در باریان و مقامات سلطنتی در مورد تهدید یا تحریک این‌گونه بازی‌ها اعلامیه و اطلاعیه صادر می‌کردند.
در سال ۱۳۱۹، ”فیلیپ پنجم“ و در سال ۱۳۶۹، ”شارل پنجم“ با گذاشتن قوانین سخت این بازی‌ها را در فرانسه ممنوع و محدود کردند. در انگلستان نیز چنین وضعیتی برقرار بود و در سال ۱۳۱۴، ”ادوارد رسوم“ پادشاه انگلستان اعلامیه‌ای به این مضمون صادر کرد: ”نظر به اینکه صدائی از شهر بلند است و این صدای سهمناک در اثر ضربه‌هائی است که به توپ بزرگی که از آن ارواح شیطانی و خبث برمی‌خیزد، وارد می‌شود، و با قدرت پادشاهی که داریم، فرمان می‌دهیم این‌گونه بازی‌ها در شهرهای تابعه خود، ممنوع و قدغن است.
متعاقب صدور این اعلامیه، پادشاه انگلستان در سال ۱۳۴۹، فرمان دیگری صادر کرد و به موجب آن، بازی‌هائی مانند بازی با توپ را سرگرمی ناشایست و بازی غیر شرافتمندانه و مضر اعلام کرد و جوانان را به یادگیری ورزش‌هائی مانند ”تیراندازی“ و ”نیزه و کمان“اندازی تشویق نمود و دستور داد کسانی را که به اعمالی نظیر بازی با توپ اقدام می‌کنند به زندان با اعمال شاقه محکوم می‌کنند. در سال ۱۳۸۸، ”ریچارد سوم“ کلام پادشاهان قبلی خود را تأیید و بازی با توپ را خلاف قانون دانست.
در سال ۱۴۰۹ ”هنری هشتم“ اعلام کرد که هر قاضی یا مأمور پلیس که مجرمی را معرفی کند که در اجراء قانون تحریم بازی با توپ، تعلل کرده به دریافت جایزه نقدی نائل خواهد شد. همچنین در سال ۱۳۵۷، پادشاه اسکاتلند، بازی‌ها با توپ را ممنوع اعلام کرد و این‌گونه بازی‌ها را بازی‌های زشت و دور از قاعده نامید. به این ترتیب تحریم بازی‌های با توپ سال‌های زیادی طول کشید و کم‌کم می‌رفت که این بازی به بوته فراموشی و تباهی سپرده شود اما اشاراتی وجود دارد که این بازی همچنان مورد توجه جوانان و حتی بعضی از سلاطین و پادشاهان بوده و آنها اکثراً در خفا با این بازی خود را سرگرم می‌کردند. به هر حال این کش و قوس بین موافقین و مخالفین که اکثراً جزء طبقه نجبا و اشراف بودند با صدور اعلامیه‌ها و فرامین مختلف این بازی را محکوم و ممنوع می‌کردند و موافقین که بیشتر از مردم و جوانان عادی بودند به آن عشق ورزیده و به‌طور غیرقانونی و پنهانی به آن می‌پرداختند.
در اطلاعیه‌ای به سال ۱۶۰۸ چنین آمده که یک دسته از یاغیان و بی‌اطلاعان به قانون که به بازی موحش و خطرناک با توپ خو گرفته‌اند در شهر پیدا شده و با توپ شیطانی خود باعث ناراحتی و دلهره شهروندان گردیده‌اند.
این خود نشانه‌ای از علاقه جوانان و مردم به این بازی در آن سال‌ها است که به‌رغم منع قانونی به آن دست می‌زدند.
با وجود طرفداران زیادی که بازی با توپ داشت و با وجود علاقه‌ای که عده‌ای از طبقه اشراف نیز به این بازی داشتند اما تحریم و ممنوعیت این بازی تا اواخر قرن هیجدهم کم و بیش در جاهای مخلتف ادامه داشت. در سال ۱۷۸۱ مجلس فرانسه قانونی به تصویب رساند که به موجب آن مجازات‌های سنگینی برای بازیکنان بازی ”سول“ که همان بازی با توپ بود در نظر گرفته شده بود. با وجود تمام این مخالفت‌ها و ممنوعیت‌ها هر چه می‌گذشت علاقه به این بازی در بین مردم رو به افزایش می‌گذاشت به‌طوری‌که در اوایل قرن هیجدهم این بازی در بعضی کشورها به مدارس نیز نفوذ کرده و جای خود را بین نوجوانان باز کرده بود. این استقبال در کشور انگلستان بیشتر از جاهای دیگر و بازی‌های دسته‌جمعی با توپ با توسعه صاعقه‌آسائی در دبیرستان‌ها و کالج‌های بزرگ این مملکت روبه‌رشد گذاشت و توانست فتح و پیروزی خود را به اثبات برساند. در اواخر قرن هیجدهم و اوایل قرن نوزدهم بازی‌های با توپ به‌صورتی بسیار نزدیک به فوتبال امروزی منتهی به اسامی مختلف در انگلستان رواج داشت.

منبع:
تاریخ، نوشته ژوزف مرسیه تهران قدیم (جعفر شهری)
انگلیسی‌ها در میان ایرانیان (نیس رایت)
تهیه و تنظیم: علی مودت
مجله‌فوتبال


[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]- [برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]-[برای مشاهده لینک ها شما باید عضو سایت باشید برای عضویت در سایت بر روی اینجا کلیک بکنید]